Banner
Мое ќоше

Скопје под окупација

policija

Фотографија: Ванчо Џамбаски

        Понекогаш човек се прашува дали
духот на повеќето балкански народи
е затруен толку многу и засекогаш
што никогаш повеќе не ќе можат
ништо друго да прават освен едно: да
трпат насилие, или да бидат насилни

Иво Андриќ
„Знаци покрај патот“

 

Оваа безвременска мисла на големиот писател и нобеловец Иво Андриќ ми дојде на ум во средата попладне кога ги видов комвоите специјални полициски возила како се движат по „Орце Николов“ кон центарот на Скопје. Kако змија врвеше непрегледната колона блиндирани џипови по празната улица која го носи името на народниот херој. Во нив до заби вооружени полицајци во шлемови, наши браќа… По нив уште една колона џиновски возила како комбајни, не знам како ги викаат, дали се тоа борни коли, или нешто слично, мене ми личат на тенкови со гумени тркала, а најзгора на покривот имаат завиткано во платно нешто како топ. По нив шибаат други челични аждери налик на противпожарни возила, велат тоа биле водени топови, по нив пак татнат некои други монструми кои брзаат да ја одбранат државата. Нашите браќа ќе не’ бранат од нашите деца и од нас самите кои бараме да се отворат прозорците оти се задушивме од убавини, од премногу слобода и од арамии.

Покрај мене на тротоарот стојат рака под рака сопружници. Луѓе во одминати години. Жената подгрбавена, набрзина се прекрсти неколку пати, а на мажот му засветка солза во окото. Стоиме стаписани и занемени додека оружените полициски сили минуваат крај нас. Ја прекинувам злокобната тишина, се обидувам да се пошегувам, велам галиба ова е парада. Стариот во изветвен костум ме загледа како мува во матеница. Убаво ме измерка и ми возврати со засипнат глас: „Синко… ова не е парада, не е ни карневал. Ова е окупација. Ова е многу тажно… бев дете ама паметам, вака не влегле во Скопје ни Германците, ни Бугарите 1941 година. Од кого овие сега ќе не’ ослободат, од самите нас, од мене, од тебе, од кого. Срамота, невидена брука. Ова оружје, овие возила не се за борба против непријатели… кај и да е, ќе ни воведат и полициски час…“ По акцентот и по достоинството како зборуваше, знам дека е стар скопјанец. Молчам засрамен поради несолената шега… Сакав да бидам ироничен, ама чепнав во сеќавања од тешки времиња.

Додека поминуваа внимателно нога пред нога на другата страна од улицата, веројатно тргнати на визита кај своите внуци, ми излета од устата лоша клетва… Не е за во весник… Што му направија тираните на народот, му измислија војна без војна само за пуста власт, само да го одбегнат соочувањето со правдата. Тоа го стокмија „генералите“ на оваа оклопна дивизија, лажните патриоти за божем бранејќи ја татковината да се одбранат себеси.

Така ми заврши средата, денот кога напладне го испратив на оној свет и се простив со мојот голем другар и пријател од младоста Ѓоше и кога во Бутел најдобро се гледа залудноста на арчењето на животот за големите идеали за кои секогаш ќе се најде некој изрод, или измамник, што ќе ги посере.

Попладнето помина со клетва против тие кои ги пратиле оружените полициски сили против непријателските „хорди и хулигани“, така ги викаат следбениците на власта нашите деца кои се дрзнале да бараат преку леб погача, слобода и правна држава. Вечерта пак ги дочекав колоните возила на „Орце Николов“, мавтајќи со бело марамче како поздрав до нашите браќа за успешно завршената акција да се прикаже дека во Македонија има војна и целата залудност на барањата за слобода. Не беше испукан ниту еден куршум, што секако беше утешителна вест за лека ноќ, баш како што сакаат да постигнат лажните спасители на државата.

Легнав и станав со една мисла. Дали четврток ќе помине како и среда без испукан куршум. И човек што не верува во Господ, ќе каже не дај Боже да биде тоа црн четврток. На сто метри оддалеченост ќе протестираат „хулиганите и хордите“ кои бараат правда и мир и патриотите кои бараат исто така правда и мир, ама и власт без контрола, барем уште една деценија. Кога ова ќе го читате, се надевам дека на сите ќе ни олесни ако не се случи ништо освен парадното демонстрирање сила. Навистина, не дај Боже некоја пијана будала да фрли камен во бунар, илјада паметни потоа не ќе можат да го извадат. Како што му тргна на претседателот на државата со неговото помилување. Мерел човекот, мерел, па консултирал што консултирал еден куп партиски експерти, па почекал Уставниот суд набрзина да му даде право на колективна, турли-тава амнестија, да нема ни судење, ни истрага, ни пресуда на сите осомничени за тешки кривични дела и злосторнички здруженија. На таа листа за милост негова и божја, претседателот додал и некои луѓе против кои нема никаква постапка, веројатно затоа што е видовит. И сега мудриот ни претседател ги моли пак партиите и експертите да кажат како да го извадат каменот од бунар. Е, мој претседателе, нема друг начин освен да го земеш фенерот и да се симнеш во бунарот, да зануркаш и да го извадиш каменот сам. Потоа ќе можеш да им раскажуваш на студентите за твојот десетгодишен залуден престој во високата политика.

Четвртокот од кој стравував ми почна со третото писание на мојот пријател и другар, писателот Димитар Башевски. Поранешен колега, исклучителен професионалец, кој навреме ја напушти оваа горчлива професија и стана уште подобар писател. Читам и си велам: Баше пак свиткал хартија и им пишува на своите колеги морален обвинителен акт, трет по ред. Им вели, немате право на молк. Ќе ве осуди историјата. Ова не е политика, не можете да се оправдувате дека се дистанцирате од политика кога, всушност, се дистанцирате од борбата за слобода. Од коруптивни додатоци, ручеци, вечери и заслужни пензии ви се зголемил габаритот на телото, а ви се намалил габаритот на расудувањето. Сте го изгубиле основниот мотив на професијата да се биде писател, поет, новинар, да се бараат вистината и правдата. Нема оправдување само со напишаните текстови, треба да се направи нешто повеќе, вреска до небото Башевски. Неговата оставка од Друштвото на писатели уште пред две години и неговото дистанцирање од еснафот очигледно некои колеги подучени од политиката ги разбрале како палома-хартија. Башевски вели, секоја чест на исклучоците, ги има, ама истече времето само за исклучоци.

Потоа налетав на Димитар Димитров, стариот генијален филозоф кој одамна ги дијагностицира сите болести на оваа власт и кој вели: Груевски ги впрегнува сите ресурси на државата за да се урне браната од Пржино и да се продолжи курсот на перманентна револуција на таа идеолошко-политичка и кривично-правна дигресија од Уставот. Проф. Димитров ни открива како со повторување на кривичните дела се обезбедува континуитет на режимот. Филозофот пишува дека спиритус мовенс на тој континуитет беше и останува партискиот авторитаризам со негова тенденција да се преточи во сите сегменти на државата и општеството, почнувајќи од безбедносните структури. Тоа го генерира феноменот на фамилијата, идентитетот ВМРО-МВР, неконтролираното располагање со капацитетите на УБК, потребата од масовно прислушување и садистичко изживување на нејзините членови врз луѓе кои не им се покоруваат… Што може човек повеќе да каже по ова.

Додека го читам колегата Љупчо Поповски кој се прашува што ќе покаже кристалната топка во Виена и што ќе остане од урнатините на договорот од Пржино, од таму стаса абер дека состанокот за излез од кризата се откажува, тие не договараат ништо без опозиција како ние.

Не знам на кој се’ ќе му се допадне оваа вест од Виена сами да си ја решиме кризата, ама дојде уште една добра вест. Специјалното обвинителство продолжува со работа. Се тркала Космос…

И конечно, за малку ќе заборавев – познатиот скопски измамник Миленко ми пишува дека ем Турчин, ем пијан не можам да разликувам кој е тој Миленко мувата, а кој е Пандов. Признавам дека ем Турчин, ем трезен не можам да ги разликувам. Можете ли вие почитувани читатели? Мене некако ми се исти и двајцата. Не знам кој повеќе ќе се налути од нив поради оваа моја неинформираност кој е кој во ГДОМ.

(Објавено во Утрински)

Коментирај:

коментари:

Овој текст има еден коментар

  1. bb

    B R A V O O ! e nishto vo odnost na toa kolku te cenam ,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *