Германскиот канцелар Ангела Меркел повторно е во центарот на вниманието во Македонија. По неодамнешната нејзина средба во Берлин со медијаторот на ОН, Метју Нимиц, кој две децении посредува меѓу Грција и Македонија за разрешување на наметнатиот спор за уставното име на нашата држава,ова е вторпат за кусо време како Меркел навестува сериозен и крајно внимателен пристап да се најде компромисно решение. По прилично затворената средба Меркел – Нимиц, кога не се слушна ништо спектакуларно, освен неколку интересни најави дека Меркел сака изворно и непристрасно да се запознае до каде се работите и што е кочница што нема решение, овој пат во Дубровник на средбата на политички лидери на Југоисточна Европа, најмоќната жена на светот кажа отворено повеќе значајни работи за повеќедеценискиот проблем и испрати пораки до најодговорните политичари на Грција и на Македонија.
За жал, и овој пат прочитавме и слушнавме различни цитати и различен избор на тоа што соопштила германската канцеларка иако во суштина имаат исто значење. Ништо ново и невообичаено за Македонија. Непрофесионализмот на уредничките тимови во медиумите и овој пат триумфално ни сервираа голема наклонетост на Меркел кон Македонија што се разбира ваквото прикажување им носи штета на државните интереси и го стеснува патот и добрата намера на Меркел да се дојде до решение. Од друга страна, пак, веднаш се појавија дежурните бранители на македонските интереси со својата генетска сомничавост кон завера за се’ што доаѓа од Запад.
Според дописникот на државната агенција МИА, кој известува од Дубровник, Меркел децидно кажала дека „нерешениот проблем со името и со идентитетот меѓу Македонија и Грција е товар за нас“ (за Германија).
„Мора на некој начин да се постигне Македонија да стане членка на НАТО и на ЕУ. Мислам дека може и мора некако да го решиме тоа. Јас лично се вклучив во тоа и размислував за сите можни комбинации за името, но некогаш мислам дека не постои ништо повеќе што може да се измисли“, изјавила канцеларката Меркел.
Таа вели дека без компромис не се може, па следува прецизен цитат на искажувањето на Меркел: „Во Германија велиме компромис е кога сите што се вклучени се еднакво незадоволни. Кај компромис не можете да очекувате дека се’ ќе заврши со среќен крај за сите. Но кога сите се еднакво незадоволни, тоа е фер компромис.“
Во други медиуми објаснувањето дека во Германија под компромис се подразбира кога сите вклучени се еднакво незадоволни е прикажано дека компромис е кога сите се подеднакво среќни. Оваа различна интерпрeтација на еднакво среќни и несреќни по постигнат компромис во суштина малку се разликува колку и да изгледа дијаметрално спротивно. Тоа Меркел го дообјаснува со зборовите: „Од компромисот човек не може да очекува да заврши со чувство на среќа, туку тоа треба да биде чувство на правичност. Или попрецизно: „компромисот за името не треба да ве усреќи, туку да ви даде чувство на правичност“. Меркел, меѓу другото, уште кажала дека „се’ што е постигнато пред влегувањето во ЕУ не предизвикува конфликти по влегувањето, а тоа го знаат Словенија и Хрватска. Можеби некогаш беа лути на нас, но денес конфликтните прашања се решени, тоа се мора“. Оваа порака, се разбира, како и сите други на Меркел искажани во Дубровник не беше упатена само до Словенија и до Хрватска.
Сега чинам разбравме подобро, иако со различни интонации и цитати, што Германците и Меркел подразбираат од зборот компромис. Нашиот претседател Ѓорге Иванов, кој никогаш не дообјасни што се подразбира во Македониjа под разумен компромис и овој пат во Дубровник мудро постапи и не навлезе во сложени разјаснувања што значи од решението за името подеднакво да бидат среќни или несреќни и Грција и Македонија. Такво нешто ако се случи во Македонија да бидеме подеднакво незадоволни, или здоволни со Грците би било доживеано како голем пораз. Истото, дури уште подраматично може да се каже и за Грција. Не е можно еднакво да бидат ни среќни, ни несреќни Грците и Македонците, кога Грците мислат дека само тие се и Македонци и Грци и Елини и дека името Македонија им припаѓа само ним. Тоа е денешниот амбиент во Грција и во Македонија што досега го сработија со своите црвени линии и ултиматуми политичките и интелектуалните елити. Тешко е остварлив компромис меѓу двете земји кога меѓусебните односи околу решението за името подолго време се целосно замрзнати.
Претседателот Иванов на самитот на лидерите на Југоисточна Европа во Дубровник се заложи паралелно да се решава спорот со името и да течат преговорите применувајќи ги познатите искуства на арбитрирање во регионот како што беше случај со Хрватска и со Словенија и меѓу Белград и Приштина. Не знам дали претседателот Иванов мисли дека тоа би бил неговиот разумен компромис, но во суштина значи одбивање на компромисот како што го разбираат Германците и Меркел. Досега стотици пати обидите за паралелни преговори со ЕУ и примена на регионалните искуства со арбитража беа директно одбиени и неприфатливи од Брисел. Моделот на арбитража како во случајот со Хрватска и со Словенија прв го искритикува како неприменлив во Македонија претседателот Иванов.Тогаш претседателот беше дециден дека таквата арбитража е несоодветна на нашиот случај и опасна за нас.
Што мислите дали тоа што го подразбира канцеларката Меркел под компромис на еднакво незадоволни и задоволни го подразбира и нашиот државен врв.
Објавено во Утрински весник


