Banner
Ориент експрес

Да си здрав и жив господине Карл Билд

carld bildt

„Мислам дека треба силна посветеност од моќните држави на ЕУ и институции за да се стигне до компромис за името. Без тоа, стратегијата на ЕУ за Балканот може да пропадне“.

Ова го напиша и обзнани Карл Билд, познат европски политичар, копретседавач на Советот на Европа за надворешна политика и поранешен министер за надворешни работи на Шведска. Господине Билд, да си здрав и жив. Не дека ова не го знаеме и не го пишуваме, предлагаме и бараме откако е наметнат спорот, ама ете, кога некој од Европа ќе го „открие“ истото, макар и со децениско задоцнување, дава надеж дека и во бриселската администрација има луѓе што јавно признаваат дека сепак оваа работа со името на Македонија не може да ја заврши Брисел сам, туку ќе треба посилен ангажман на владите и на првите луѓе на Германија, Франција, Англија и покрај Брегзит, Италија, Шведска, Холандија, Шпанија… што се вели стара Европа. И не само политичките лидери, туку ангажман на силните европски институции, како што допрецизира Билд, кои треба да се вклучат непристрасно за конечно да се симне оваа тешка дамка која стана неодговорно блокирање на европската стратегија за Балканот.

Кога една членка ја нарушува стратегијата и интересите на целата ЕУ, тогаш е неминовно да се земат работите, и лично, и институционално во рацете на луѓето што во вакви ситуации имаат и авторитет и моќ, но и механизми да се најдат компромисни решенија кои нема да им наштетат ниту на постојната членка ниту на идната. Со еден таков посилен ангажман на моќните членки на ЕУ, во кој нема да недостасува и улогата на Америка со оглед на најновите геостратегиски интереси на НАТО за Балканот, а има и доста работа за ОН, блиску до умот е дека е можно да се најде прифатливо решение и за Македонија и за Грција. Во пораката на Карл Билд карактеристични се зборовите „треба силна посветеност на моќните ЕУ држави и институции за да се најде компромис за името, без тоа балканската стратегија на ЕУ може да пропадне“. Ваууу.

Изненадувањето, барем за мене, воопшто не е поради прозивката на Билд на моќните држави, лидери и институции, туку во индиректното признание дека досегашните ангажмани на луѓето и институциите што можат да завршат работа не биле доволно силни и со други зборови доволно посветени на проблемот со кој се соочува Република Македонија со блокадата на нејзините евроатлантски аспирации, односно на нејзината иднина на земја членка на ЕУ. Познато е дека и француските претседатели, Митеран, Ширак и Саркози правеа обиди да се реши овој апсурден проблем. Ангела Меркел и нејзиниот претходник Герхард Шредер неколку пати најавија личен ангажман за наоѓање прифатливо решение. Американскиот претседател Џорџ Буш дури и јавно соопшти прием на Македонија во НАТО во 2008 година. Поради тоа, стана првиот американски претседател кој доби силна шлаканица во Букурешт не само од Грција, туку и од ЕУ и од високите политички ешалони на НАТО кои ја згазија неговата јавно соопштена најава дека Македонија заедно со Хрватска се следните членки на НАТО. До ден-денес јавноста во Македонија не дозна што навистина се случи во Букурешт, како тоа Буш излезе омаловажен. Беше лансирана шпекулацијата дека Буш го одглумил грчкиот и ЕУ шамар, во што е тешко да се поверува дека такво нешто ќе прифати еден американски претседател, таков блам не само за него, туку и за Америка. Чудно, ама ни до ден-денес никој не го праша Џорџ Буш што беше работата со Македонија во Букурешт.

Во својата мисија најдалеку отиде Ангела Меркел која најави, баш како што бара денес и Карл Билд, посилен ангажман на Германија за разрешување на наметнатиот спор. Најавата беше онака германска строга и прецизна. Крајот беше балкански замрсен. Меркел по неколку обиди крена раце од балканските лажговци кои кога лажат мислат дека го надитриле секој што сака да помогне во разрешување на бесмислениот спор. Кога најмоќната жена во светот ги изгоре прстите од жешките костени што ги ставија на жар, но ги покрија со пепел премиерите Груевски и Караманлис, велат Меркел извикнала, никогаш повеќе нема да работам на „мацедонише цуштенде“, позната крилатица во Германија „македонски состојби“ уште од конспиративното дејствување на ВМРО и меѓусебните убиства по улиците на европските градови во минатиот век. Што всушност означува замрсени и нерешливи состојби, тешка балканштина. Очигледно, откако беше излажана на неколку пати, канцеларката Меркел повеќе освен како чиста куртуазија не го спомна ова прашање пропуштајќи им го на Атина и на Скопје, што беше добредојдено повеќе за Грција, но и за власта во Македонија.

Многу бргу ќе дознаеме дали пораката на Твитер на Карл Билд е само лична работа или се подготвува терен за поголемо учество на меѓународната заедница. Ќе дознаеме, дали е тоа некоја веќе изготвена стратегија на моќните држави на ЕУ и на Америка да се заврши конечно работата поради стратегиски интереси кои се поместуваат понагласено кон Балканот. Ако се застане на името Република Македонија, со една од петте предложени и прифатливи географски и временски додавка од Нимиц: нова, горна, северна, вардарска, Република Македонија (Скопје) сето тоа ерга омнес, ама без промена на Уставот и правописот и без други условувања, проблематизирање на чувствителни идентитетски прашања како националната припадност и јазикот, симболите и личните документи, постојат шанси работата да се заврши.

Грција ќе може да каже дека успеала со временска, територијална јасна дистанца да ја обележи разликата меѓу грчка Македонија и соседната држава. А, Република Македонија може да биде задоволна со остварување на своите стратегиски интереси како членка на НАТО и на ЕУ и со зачувување на името, достоинството и идентитетот и надминување на опасноста за опстанокот на државата. Тоа би биле историски исчекори во кои повеќе сакаме да веруваме отколку што реално се можни без посилно учество на моќните земји членки на ЕУ и Америка.

(Објавено во Независен весник)

Коментирај:

коментари:

Овој текст има еден коментар

  1. nacional-patriot

    Ochekuvanjata za pomosh od nekoi sili,pa bile tie dzinovi so mal mozok,samomilsechki sili so preceneti zhelbi,no ogranicheni mozhnosti,treba da bidat vnimatelni so sogleduvanje i imanje vo predvid shto pravele i kako se odnesuvale vo minatoto kon nekoj problem.Poradi zgolemenite ochekuvanja,na krajot mozhe da dojde golemoto razocharuvanje na onie koi gaele silni ochekuvanje za pomosh od onie koi se smetani i se smetaat za sili koi mozhat da reshat neshto nereshlivo.Chudno e kako Bild ova go prenebegnuva,a ushte pochudno e toa prenebegnuvanje zatoa shto toj bil del od vlasta vo edna drzhava od EU i uchestvuval vo megjunarodnite diskusii i obidi za ovoj spor sozdaden od Atina.Toj koga beshe minister za nadvoreshni raboti imashe nerealni ochekuvaja i nerealen optimizam deka sporot kje se reshi.A tie ochekuvanja gi imashe pred nekolku godini,a sigurno ne mislel togash koga beshe optimist deka kje pominat nekolku godini,a sporot i ponatamu nereshen.Sega e porealen,ne pokazhuva optimizam,tuku se nadeva na reshenie(shto i da podrazbira pod toa) ako se vkluchat vrhushkite od golemite drzhavi vo EU.Zar ne mu e poznato deka znachajnite drzavi od zapadot bea silno angazhirani za postignuvanje dogovor?Pa i koga toj beshe minister.Ne e problemot da se angazhiraat golemite vo sporot.Tie porano,ako ne i sega se angazhirani i aktivni,no problemot koi go sogledale politichkite vrhushki i birokrati od Brisel,Berlin,Pariz,London,Vashington…,a ako ne go sogledale bi trebalo(inaku se diplomatski analfabeti),e vo toa shto sporot e nereshliv,odnosno ne postoi reshenie koe istovremeno bi bilo prifatlivo za dvete drzavi.Edinstveno reshenie e ako nekoja od stranite se predade.No ni edna od stranite takvo neshto ne saka i ne namerava,duri ni marionetskiot rezhim vo Makedonija.Toj rezhim prifakja dodavka so koe se menuva imeto za sevkupna upotreba,no odbiva da gi prifati i drugite baranja ili ultimatumi od Atina.Dali odbiva zatoa shto ima vo toj rezim barem ronka dostoinstvo ili ne go prifakja celiot paket od Atina zaradi strav od reakcija na makedonskata javnost,tie vo rezhimskata vrhushka si znaat zoshto ne prifakjaat se.Kolku drzhavi i politichari od EU i SAD da se vpushtat vo posreduvanje i pritisoci,kolku i energija da troshat za toa,nishto nema da postignat za reshavanje na ovoj spor.Pa tie i bea silno vklucheni vo mintoto,pa imaat takvo iskustvo.Negativno po niv,pa kolku i da se silni.Tie si mislat ili mislea deka so noviot rezhim vo Makedonija mozhat da gi zadovolat atinskite skrupuli,no si znaat deka R.Makedonija ne e samo rezhimot.Go gledaat izmachuvanjeto na Nimic,negoviot bezizlez,iako ima silna podrshka od vashingtonskata administracija,toa ni od daleku ne e dovolno za uspeshno posrednishtvo.Pa taka ta se vkluchile(povtorno),ta ne se vkluchile vrhushkite od EU i SAD,epilogot e jasen i samo politichkoto slepilo,politichkata naivnost kaj nekoi ne dozvoluvaat da ja sogledaat realnosta i epilogot koj mora da se objavi,kolku i da im e teshko na evropskite,amerikanskite birokrati i drzhavnici,rezhimite vo Makedonija i vo Atina,kompromisierite i avtoshovinistite vo Makedonija.A realnosta e nereshliviot problem i nevozmozhnosta da se dojde do dogovor prifatliv za dvete strani i toa mora porano ili pokasno i oficijalno da se objavi deka pregovorite ne mozhat da im zavrshat uspeshno.Kolku i da se silni i kolku i da mislat nekoi deka dzvezdite se nakloneti,ne mozhat nishto da i nametnat na Makedonija,ni na Makedoncite.Da mozhea,nemashe da chekaat.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *